Zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego jest podstawowym uprawnieniem każdej firmy, która zarobkowo przewozi rzeczy pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t. Ten sam dokument jest też warunkiem licencji wspólnotowej, bez którego Główny Inspektorat Transportu Drogowego nie dopuści firmy do przewozów międzynarodowych, również busami powyżej 2,5 t. Zezwolenie zastąpiło dawną licencję krajową na przewóz rzeczy i wydaje się je na czas nieoznaczony.
Wpis prowadzi przez całą procedurę w kolejności, w jakiej przechodzi ją nowa firma: od sprawdzenia warunków, przez wybór urzędu, dokumenty i opłaty, po obowiązki, które zaczynają się w dniu doręczenia decyzji. Opisuje wariant krajowy, w którym wniosek trafia do starosty, i wariant łączony z licencją wspólnotową, rozpatrywany przez GITD.
- Zezwolenie jest wymagane przy zarobkowym przewozie rzeczy pojazdami powyżej 3,5 t oraz jako warunek każdej licencji wspólnotowej.
- Wniosek składa się do starosty właściwego dla siedziby firmy, a przy jednoczesnym ubieganiu się o licencję wspólnotową do GITD.
- Opłata wynosi 1 000 zł plus 110 zł za każdy pojazd zgłoszony we wniosku, czyli 1 110 zł przy jednym pojeździe.
- Organ ma na rozpatrzenie wniosku do trzech miesięcy od otrzymania kompletu dokumentów, z możliwością przedłużenia o miesiąc.
- Jazda bez wymaganego zezwolenia kosztuje 12 000 zł, a niezgłoszenie zmiany danych w ciągu 28 dni 800 zł za każdą zmianę.
Kto potrzebuje zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika?
Art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym uzależnia podjęcie i wykonywanie transportu drogowego od uzyskania zezwolenia na zasadach z rozporządzenia (WE) nr 1071/2009. Transport drogowy w rozumieniu ustawy to działalność zarobkowa, więc obowiązek nie obejmuje firmy, która wozi wyłącznie własny towar w ramach przewozu na potrzeby własne. Taki przewóz wymaga osobnego zaświadczenia.
O tym, czy zezwolenie jest potrzebne, decyduje masa pojazdu i zasięg przewozów. Art. 1 ust. 4 rozporządzenia 1071/2009 wyłącza z jego stosowania przewozy krajowe pojazdami do 3,5 t, dlatego firma kurierska z busami jeżdżącymi tylko po Polsce zezwolenia nie potrzebuje. Inaczej jest przy wyjeździe za granicę: art. 5a ust. 2 ustawy pozwala wydać licencję wspólnotową tylko przedsiębiorcy, który ma zezwolenie.
| Rodzaj przewozów | Zezwolenie | Licencja wspólnotowa |
|---|---|---|
| Zarobkowo w Polsce, pojazd lub zespół powyżej 3,5 t | wymagane | niewymagana |
| Zarobkowo za granicę, pojazd lub zespół powyżej 3,5 t | wymagane | wymagana |
| Zarobkowo za granicę, pojazd lub zespół powyżej 2,5 t do 3,5 t | wymagane | wymagana |
| Zarobkowo w Polsce, pojazd lub zespół do 3,5 t | niewymagane | niewymagana |
| Przewóz na potrzeby własne | niewymagane, potrzebne zaświadczenie | niewymagana |
Źródło: art. 5 i 5a ustawy o transporcie drogowym, art. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, stan na 16.11.2026.
Firmy z busami, które planują kursy do Niemiec czy Holandii, przechodzą więc tę samą procedurę co przewoźnicy z ciężarówkami. Szczegóły wariantu dla lekkich pojazdów opisuje wpis o licencji na busa do 3,5 t.
Krok 1: sprawdzenie czterech warunków dostępu do zawodu
Art. 5 ust. 2 ustawy nakazuje udzielić zezwolenia przedsiębiorcy, który spełnia wymagania rozporządzenia 1071/2009. Art. 3 tego rozporządzenia wymienia cztery warunki i wszystkie muszą być spełnione w dniu złożenia wniosku. Brak jednego z nich oznacza wezwanie do uzupełnienia albo odmowę. Pełną listę wymagań zbiera strona warunki i dokumenty.
Siedziba i baza eksploatacyjna
Firma musi mieć w Polsce lokal, w którym ma dostęp do oryginałów dokumentów: umów przewozowych, dokumentów pojazdów, akt pracowniczych i danych o czasie pracy kierowców. Potrzebna jest też baza eksploatacyjna. Art. 5 ust. 2c ustawy wymaga, aby liczba miejsc postojowych w bazie odpowiadała co najmniej jednej trzeciej zgłoszonych pojazdów. Przy jednym albo dwóch pojazdach wystarcza jedno miejsce postojowe.
Dobra reputacja
Dobrą reputację muszą mieć przedsiębiorca, osoby uprawnione do reprezentowania spółki i zarządzający transportem. Art. 5 ust. 2a ustawy wymienia przestępstwa, które ją wykluczają, między innymi przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu i przestępstwa skarbowe.
Kompetencje zawodowe
Wymóg spełnia osoba z certyfikatem kompetencji zawodowych, wyznaczona na zarządzającego transportem. Może to być właściciel, pracownik albo osoba spoza firmy działająca na podstawie umowy. Zasady takiej współpracy i limit czterech przedsiębiorstw omawia wpis o zarządzającym transportem na umowę.
Zdolność finansowa
Art. 7 rozporządzenia 1071/2009 wymaga kapitału i rezerw w wysokości 9 000 € na pierwszy pojazd powyżej 3,5 t i 5 000 € na każdy kolejny taki pojazd. Przy flocie złożonej wyłącznie z pojazdów od 2,5 t do 3,5 t kwoty wynoszą 1 800 € i 900 €. GITD przelicza euro po kursie 4,2583 zł obowiązującym w 2026 r., więc pierwsza ciężarówka wymaga udokumentowania około 38 325 zł. Formy dowodu, czyli sprawozdanie, gwarancję i polisę, porównuje wpis o zdolności finansowej przewoźnika.
Krok 2: wybór urzędu, czyli starosta albo GITD
Właściwość organu określa art. 7 ust. 2 ustawy. Co do zasady zezwolenia udziela starosta właściwy dla siedziby spółki wpisanej do KRS albo dla stałego miejsca wykonywania działalności wpisanego do CEIDG. W miastach na prawach powiatu sprawę prowadzi prezydent miasta, zwykle wydział komunikacji.
Wyjątek dotyczy firm, które od razu chcą jeździć za granicę. Jeżeli przedsiębiorca ubiega się o licencję wspólnotową i nie występował o zezwolenie do starosty, zezwolenie wydaje Główny Inspektor Transportu Drogowego. Oba uprawnienia obejmuje wtedy jeden wniosek LR1. Firma, która ma już zezwolenie od starosty, składa do GITD sam wniosek o licencję i dołącza zaświadczenie starosty o liczbie pojazdów, dla których udokumentowała zdolność finansową.
| Sytuacja firmy | Organ | Wniosek |
|---|---|---|
| Tylko przewozy krajowe pojazdami powyżej 3,5 t | starosta lub prezydent miasta | wniosek o zezwolenie według wzoru urzędu |
| Brak zezwolenia, plan przewozów międzynarodowych | GITD | LR1: zezwolenie i licencja wspólnotowa |
| Zezwolenie od starosty, plan przewozów międzynarodowych | GITD | LR1: tylko licencja wspólnotowa |
Źródło: art. 7 ust. 2 i art. 7a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, strona wniosku LR1 w GITD, stan na 16.11.2026.
Wybór ma znaczenie praktyczne. Firma, która dziś wozi tylko po kraju, a za rok planuje kursy zagraniczne, przejdzie dwie procedury w dwóch urzędach. Jeśli plan wyjazdu za granicę jest realny, prościej od razu złożyć wspólny wniosek do GITD. Różnice w kosztach obu wariantów pokazuje wpis ile kosztuje licencja transportowa.
Krok 3: komplet dokumentów do wniosku
Treść wniosku i listę załączników określa art. 7a ust. 2 i 3 ustawy. Wniosek zawiera dane firmy, NIP, adresy lokali, rodzaj transportu, rodzaj i liczbę pojazdów, dane zarządzającego transportem z numerem certyfikatu oraz liczbę wnioskowanych wypisów. Do wniosku dołącza się:
- oświadczenie zarządzającego transportem albo osoby wyznaczonej na podstawie umowy, z kopią certyfikatu kompetencji zawodowych,
- dokumenty potwierdzające zdolność finansową: roczne sprawozdanie finansowe, gwarancję bankową albo ubezpieczenie,
- oświadczenie o dysponowaniu bazą eksploatacyjną z jej adresem, jeśli jest inny niż adres siedziby,
- informację z Krajowego Rejestru Karnego dla przedsiębiorcy, osób zarządzających spółką i zarządzającego transportem,
- oświadczenia tych osób o niekaralności za poważne naruszenia i o nieskazaniu za granicą,
- dokumenty najmu, jeśli firma korzysta z pojazdu najmowanego,
- dowód uiszczenia opłaty za zezwolenie i wypisy.
Oświadczenia składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej i muszą zawierać klauzulę „Jestem świadomy/a odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”, co wynika z art. 7a ust. 6 ustawy. Przy wniosku LR1 GITD udostępnia gotowe druki: załącznik OC dla zarządzającego, OB dla bazy, ON dla oświadczeń o niekaralności oraz wykazy pojazdów WPC i WPCM. Dane zarządzającego warto przed wypełnieniem sprawdzić w publicznej wyszukiwarce KREPTD, na którą wskazuje inspektorat. Informacja z KRK kosztuje według Krajowego Rejestru Karnego 30 zł przy wniosku papierowym i 20 zł przy elektronicznym.
Przygotowujemy komplet dokumentów do starosty albo wspólny wniosek LR1 do GITD, razem z wyliczeniem opłat i zdolności finansowej. Zamów wycenę
Krok 4: opłaty za zezwolenie i wypisy
Stawki określa rozporządzenie w sprawie wysokości opłat za czynności administracyjne w przewozie drogowym. Paragraf 2 ust. 2 ustala opłatę za udzielenie zezwolenia na 1 000 zł. Paragraf 4 zwiększa ją o 10% za każdy pojazd zgłoszony we wniosku, a § 5 ust. 1 dolicza 1% za wypis na każdy taki pojazd. W praktyce każdy pojazd zgłoszony od razu kosztuje więc 110 zł.
| Czynność | Podstawa | Kwota |
|---|---|---|
| Udzielenie zezwolenia | § 2 ust. 2 | 1 000 zł |
| Każdy pojazd zgłoszony we wniosku | § 4, 10% | 100 zł |
| Wypis na pojazd zgłoszony we wniosku | § 5 ust. 1, 1% | 10 zł |
| Wypis na pojazd dopisany później | § 5 ust. 2, 11% | 110 zł |
| Zmiana zezwolenia | § 6, 10% | 100 zł |
| Razem przy 1 pojeździe / 3 pojazdach | suma | 1 110 zł / 1 330 zł |
Źródło: rozporządzenie w sprawie wysokości opłat (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1220), stan na 16.11.2026.
Opłatę wnosi się przed złożeniem wniosku, bo art. 7a ust. 1 ustawy wiąże udzielenie zezwolenia z jej uiszczeniem, a dowód wpłaty jest obowiązkowym załącznikiem. Numer rachunku podaje urząd, który rozpatruje sprawę: starostwo albo GITD. Jeżeli dokumenty podpisuje pełnomocnik, dochodzi 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Zestawienie wszystkich kosztów, także tych spoza urzędu, zawiera strona koszty.
Krok 5: złożenie wniosku i decyzja
Wniosek można złożyć na papierze, osobiście albo pocztą, lub elektronicznie, co dopuszcza art. 7a ust. 1 ustawy. W wersji elektronicznej również załączniki muszą mieć postać elektroniczną. Do GITD wniosek elektroniczny trafia przez ePUAP, e-Doręczenia albo punkt kontaktowy na biznes.gov.pl. Starostwa przyjmują wnioski przez ePUAP lub we własnych kancelariach.
Udzielenie albo odmowa zezwolenia następuje w drodze decyzji administracyjnej. Art. 11 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 daje organowi najwyżej trzy miesiące od otrzymania wszystkich dokumentów, a w uzasadnionych przypadkach miesiąc więcej. Termin liczy się od skompletowania wniosku, więc każde wezwanie do uzupełnienia braków wydłuża procedurę. Najczęściej dotyczy to sprawozdania bez wszystkich części, nieczytelnej kopii certyfikatu albo brakującej informacji z KRK dla jednego z członków zarządu.
Od decyzji starosty przysługuje odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego w terminie 14 dni od doręczenia, zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego. Od decyzji GITD, jako organu centralnego, służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w tym samym terminie.
Krok 6: wykaz pojazdów i wypisy po otrzymaniu zezwolenia
Doręczenie decyzji nie kończy formalności. Art. 7a ust. 7 ustawy zobowiązuje przewoźnika do złożenia po uzyskaniu zezwolenia wykazu pojazdów. Wykaz zawiera markę i typ, rodzaj pojazdu, numer rejestracyjny i kraj rejestracji, VIN, tytuł prawny do dysponowania pojazdem oraz dopuszczalną masę całkowitą. Rozporządzenie 1071/2009 wymaga, by od chwili wydania zezwolenia firma dysponowała co najmniej jednym zarejestrowanym pojazdem, własnym, leasingowanym albo najmowanym.
Na każdy pojazd wydaje się wypis. Art. 87 ust. 1 ustawy nakazuje kierowcy mieć go przy sobie podczas przewozu i okazać na żądanie inspektora. Liczba wypisów nie może przekraczać liczby pojazdów, dla których firma udokumentowała zdolność finansową. Każdy ponadliczbowy wypis kosztuje według lp. 1.2 taryfikatora 500 zł.
Jakie obowiązki ma przewoźnik po uzyskaniu zezwolenia?
Zezwolenie jest bezterminowe, ale firma musi przez cały czas spełniać warunki, z którymi je dostała. Organ może to sprawdzić w każdej chwili, a przy kontroli w siedzibie inspektor porównuje stan faktyczny z danymi z wniosku.
| Obowiązek | Termin | Podstawa |
|---|---|---|
| Zgłoszenie zmiany danych z wniosku, np. adresu, bazy, zarządzającego | 28 dni od zmiany | art. 14 ust. 1 ustawy |
| Udokumentowanie zdolności finansowej przy zwiększeniu liczby pojazdów | razem ze zgłoszeniem | art. 14 ust. 3 ustawy |
| Oświadczenie o liczbie zatrudnionych i informacja o średniej liczbie kierowców | do 31 marca za poprzedni rok | art. 7a ust. 8 ustawy |
| Zawiadomienie o zawieszeniu działalności i zwrot wypisów | 14 dni od początku zawieszenia | art. 14a ust. 2 ustawy |
Źródło: ustawa o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1490 ze zm.), stan na 16.11.2026.
Przewozy można zawiesić łącznie najwyżej na 36 miesięcy w każdym kolejnym okresie 10 lat. Zezwolenie wygasa między innymi po zrzeczeniu się go, likwidacji lub upadłości przedsiębiorcy albo po prawomocnym zakazie prowadzenia działalności transportowej, co przewiduje art. 16 ust. 1 ustawy. Po śmierci przewoźnika będącego osobą fizyczną spadkobierca może w ciągu sześciu miesięcy wystąpić o zgodę na dalsze korzystanie z uprawnień, najdłużej przez 18 miesięcy od śmierci, o ile nie ustanowiono zarządu sukcesyjnego.
Jakie kary grożą za brak zezwolenia i zaniedbania?
Załącznik nr 3 do ustawy przewiduje karę 12 000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia (lp. 1.1). Odpowiedzialność ponosi także zleceniodawca. Za zlecenie przewozu firmie bez wymaganych uprawnień grozi 10 000 zł (lp. 1.14), dlatego zleceniodawca ma własny interes w tym, by przed pierwszym zleceniem obejrzeć zezwolenie lub wypis przewoźnika.
Drobniejsze zaniedbania też mają swoje stawki. Niezgłoszenie zmiany danych w terminie kosztuje 800 zł za każdą zmianę (lp. 1.5), a niewyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty, w tym wypis, 500 zł za każdy brakujący dokument (lp. 1.12). Wysokość kar pochodzi z tekstu jednolitego ustawy i może zmienić się przy kolejnej nowelizacji, dlatego przed kontrolą warto sprawdzić aktualny stan na stronie GITD.
Podsumowanie
Zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego potrzebne jest każdej firmie, która zarobkowo wozi rzeczy pojazdami powyżej 3,5 t, oraz każdej, która chce uzyskać licencję wspólnotową. Procedura składa się z sześciu kroków: sprawdzenia warunków siedziby, reputacji, kompetencji i zdolności finansowej, wyboru urzędu, skompletowania dokumentów, wniesienia opłaty 1 000 zł plus 110 zł za pojazd, złożenia wniosku oraz przekazania wykazu pojazdów po decyzji. Organ ma na rozpatrzenie do trzech miesięcy od otrzymania kompletu dokumentów. Po uzyskaniu zezwolenia zaczyna się okres obowiązków: zmiany zgłasza się w ciągu 28 dni, a coroczne oświadczenie o zatrudnieniu składa do 31 marca. Opis usługi i warunków zawiera strona zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika, a przy planach zagranicznych strona licencja na transport międzynarodowy.
Najczęściej zadawane pytania
Wniosek o zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego składa się do starosty właściwego dla siedziby firmy, a w mieście na prawach powiatu do prezydenta miasta. Jeżeli firma od razu ubiega się o licencję wspólnotową i nie występowała o zezwolenie do starosty, oba uprawnienia wydaje Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie jednego wniosku LR1.
Opłata za udzielenie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego wynosi 1 000 zł. Za każdy pojazd zgłoszony we wniosku dolicza się 100 zł oraz 10 zł za wypis, czyli łącznie 110 zł na pojazd. Firma z jednym pojazdem płaci 1 110 zł, a z trzema 1 330 zł. Wypis na pojazd dopisany później kosztuje 110 zł.
Rozporządzenie (WE) nr 1071/2009 daje organowi najwyżej trzy miesiące na rozpatrzenie wniosku o zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika, licząc od otrzymania wszystkich wymaganych dokumentów. W uzasadnionych przypadkach termin można wydłużyć o miesiąc. Każde wezwanie do uzupełnienia braków przesuwa początek tego terminu, dlatego kompletny wniosek skraca całą procedurę.
Nie. Zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego udziela się na czas nieoznaczony, zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym. Przewoźnik musi jednak stale spełniać warunki dostępu do zawodu, zgłaszać zmiany danych w ciągu 28 dni i co roku do 31 marca składać oświadczenie o liczbie zatrudnionych osób i kierowców.
Przy przewozach wyłącznie krajowych pojazdami do 3,5 t zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika nie jest potrzebne. Wymagają go natomiast zarobkowe przewozy międzynarodowe pojazdami powyżej 2,5 t, ponieważ licencję wspólnotową można wydać tylko firmie, która ma zezwolenie. Oba dokumenty uzyskuje się wtedy w GITD na podstawie jednego wniosku.
Szymon Mojsak ma certyfikat kompetencji zawodowych w transporcie drogowym rzeczy. Na co dzień automatyzuje procesy w firmach: jest współwłaścicielem RCPonline, systemu rejestracji czasu pracy, i prowadzi studio noraline.pl. W Poradniku przewoźnika opisuje przepisy o licencjach, zezwoleniach, zarządzaniu transportem i zdolności finansowej tak, żeby właściciel małej firmy transportowej wiedział, co musi zrobić i w jakim terminie.
