Licencja na busa do 3,5 t: kto musi ją mieć i jak ją uzyskać

Licencja wspólnotowa jest obowiązkowa dla każdej firmy, która zarobkowo przewozi towary za granicę pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 2,5 t. Do 2022 r. busy do 3,5 t były z tego obowiązku zwolnione, dlatego wielu przewoźników nadal jeździ bez licencji w przekonaniu, że dotyczy ona wyłącznie ciężarówek. Ten wpis wyjaśnia, kogo obejmuje obowiązek, jakie warunki trzeba spełnić i ile kosztuje uzyskanie licencji na busa.

Skąd wziął się obowiązek licencji dla busów?

Obowiązek wprowadziło rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1055, część tzw. pakietu mobilności. Zmieniło ono rozporządzenia 1071/2009 i 1072/2009 w taki sposób, że przewoźnicy wykonujący międzynarodowy przewóz rzeczy pojazdami powyżej 2,5 t muszą spełniać te same warunki dostępu do zawodu co firmy z ciężkimi pojazdami. Przepis wszedł w życie 21 lutego 2022 r., a przewoźników obowiązuje od 21 maja 2022 r.

Celem zmiany było wyrównanie warunków konkurencji. Część firm przesiadła się z ciężarówek na zestawy busów, bo pozwalało to ominąć wymogi dotyczące licencji, czasu pracy i tachografów. Unia uznała, że skala tych przewozów jest już na tyle duża, że powinny podlegać tym samym zasadom.

Kogo dotyczy licencja na busa, a kogo nie?

Obowiązek zależy od trzech rzeczy jednocześnie: masy pojazdu, zasięgu przewozu i jego charakteru. Licencja jest potrzebna tylko wtedy, gdy wszystkie trzy warunki są spełnione.

Masę liczy się jako dopuszczalną masę całkowitą pojazdu albo zespołu pojazdów, czyli razem z przyczepą. Bus o DMC 2,3 t z przyczepą o DMC 750 kg przekracza więc próg 2,5 t. Przewóz na potrzeby własne to sytuacja, w której firma wozi własne towary w związku ze swoją podstawową działalnością, np. hurtownia dowożąca swój towar do klienta w Niemczech. Takie przewozy nie wymagają licencji, choć trans.info zwraca uwagę, że inspektorzy dokładnie sprawdzają, czy przewóz rzeczywiście ma taki charakter.

Jakie warunki trzeba spełnić?

Warunki są takie same jak przy licencji wspólnotowej na pojazdy powyżej 3,5 t. Wynikają z art. 5–9 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009:

• Rzeczywista i stała siedziba w Polsce oraz baza eksploatacyjna, w której pojazdy stoją i są obsługiwane.
• Dobra reputacja przedsiębiorcy i zarządzającego transportem, potwierdzona informacją z Krajowego Rejestru Karnego.
• Kompetencje zawodowe, czyli certyfikat kompetencji zawodowych właściciela albo zarządzającego transportem wyznaczonego na podstawie umowy.
• Zdolność finansowa w wysokości zależnej od liczby pojazdów.
• Co najmniej jeden pojazd zarejestrowany w Polsce: własny, leasingowany albo wynajęty.

Warunek kompetencji zawodowych najczęściej blokuje małe firmy. Właściciel jednego lub dwóch busów rzadko ma certyfikat, a egzamin wymaga przygotowania. Przepisy pozwalają jednak wyznaczyć zarządzającego z zewnątrz, co opisujemy w osobnej sekcji poniżej.

Ile zdolności finansowej trzeba wykazać dla busa?

Dla pojazdów od 2,5 do 3,5 t kwoty są pięciokrotnie niższe niż dla ciężarówek. Zasady podaje art. 7 rozporządzenia 1071/2009 w brzmieniu po pakiecie mobilności.

Firma z trzema busami musi więc wykazać 3 600 €. Nie trzeba trzymać tej kwoty na koncie: zdolność finansową można potwierdzić ubezpieczeniem, którego roczny koszt jest ułamkiem wymaganej sumy. Kwotę dla konkretnej floty policzysz w kalkulatorze zdolności finansowej.

Ile kosztuje licencja na busa?

Opłaty urzędowe są takie same jak przy licencji na ciężkie pojazdy. Określa je rozporządzenie w sprawie wysokości opłat za czynności administracyjne związane z wykonywaniem przewozu drogowego.

Licencję wspólnotową wydaje się firmie, która ma zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Właściciel busów zwykle go nie ma, bo w kraju nie było mu potrzebne. Wtedy oba wnioski składa się razem do GITD, a łączne opłaty urzędowe dla jednego busa wynoszą 5 440 zł. Pełne zestawienie kosztów znajdziesz na stronie koszty licencji.

Jak wygląda procedura w GITD?

Licencję wydaje Główny Inspektor Transportu Drogowego na wniosek złożony papierowo albo elektronicznie. Do wniosku dołącza się oświadczenia o bazie eksploatacyjnej i o zarządzającym transportem, dokumenty zdolności finansowej, informacje z KRK, wykaz pojazdów z danymi z dowodów rejestracyjnych i potwierdzenia opłat.

1. Zbierz dane: NIP, dowody rejestracyjne, adres bazy, daty końca umów leasingu lub najmu.
2. Zapewnij zarządzającego transportem i zdolność finansową.
3. Złóż wniosek o zezwolenie i licencję razem, jeśli firma nie ma jeszcze zezwolenia.
4. Wnieś opłaty i poczekaj na decyzję. W praktyce GITD wydaje licencję w około miesiąc od wpływu kompletnego wniosku.
5. Umieść wypis z licencji w każdym busie wykonującym przewóz międzynarodowy.

Przygotujemy wniosek o licencję na busa razem z zezwoleniem, umową z zarządzającym i polisą zdolności finansowej. Zamów wycenę

Co zmienia tachograf od 1 lipca 2026 r.?

Pakiet mobilności rozszerzył także obowiązek tachografu. Od 1 lipca 2026 r. pojazdy powyżej 2,5 t wykonujące przewozy międzynarodowe i kabotaż muszą mieć zamontowany inteligentny tachograf drugiej generacji. Kierowca busa rejestruje od tej chwili czas jazdy i odpoczynku tak jak kierowca ciężarówki, a przewoźnik ma obowiązek pobierać dane z karty kierowcy co 28 dni i z pamięci tachografu co 90 dni.

Licencja i tachograf to dwa odrębne obowiązki. Licencja nie zwalnia z tachografu, a sprawny tachograf nie zastępuje licencji. Podczas kontroli drogowej inspektor sprawdza oba, a także wypis z licencji w kabinie.

Co grozi za przewóz busem bez licencji?

Za wykonywanie przewozu międzynarodowego bez licencji wspólnotowej taryfikator z ustawy o transporcie drogowym przewiduje karę 12 000 zł dla przewoźnika. Jak opisuje prawo.pl, kara może zostać nałożona przy każdej kontroli drogowej, w której brak licencji zostanie stwierdzony.

Brak licencji jest też traktowany jako najpoważniejsze naruszenie. Kilka takich naruszeń może doprowadzić do postępowania w sprawie utraty dobrej reputacji przewoźnika, a to zamyka drogę do uzyskania licencji w przyszłości.

Podsumowanie

Licencja wspólnotowa na busa jest potrzebna, gdy firma zarobkowo przewozi towary za granicę pojazdem albo zespołem pojazdów powyżej 2,5 t. Przewozy krajowe i przewozy na potrzeby własne są z tego obowiązku wyłączone. Warunki są takie same jak przy ciężkich pojazdach, niższa jest tylko zdolność finansowa: 1 800 € na pierwszy bus i 900 € na każdy kolejny. Najczęstszą przeszkodą jest brak certyfikatu kompetencji, który rozwiązuje zarządzający transportem na umowę. Od 1 lipca 2026 r. do licencji dochodzi obowiązek tachografu.