Licencje i zezwolenia

Cofnięcie licencji transportowej: kiedy GITD odbiera uprawnienia

Kiedy GITD cofa licencję wspólnotową i zezwolenie: utrata warunków, dobra reputacja, wypisy. Do 6 miesięcy na naprawę i 14 dni na zwrot dokumentów.

Licencje i zezwolenia Opublikowano ·

Główny Inspektor Transportu Drogowego cofa licencję wspólnotową wtedy, gdy przewoźnik przestaje spełniać warunki, na podstawie których ją otrzymał, albo gdy okaże się, że podał we wniosku nieprawdziwe dane. Cofnięcie rzadko jest skutkiem jednej kontroli drogowej. Zwykle poprzedza je wezwanie do usunięcia braków, ostrzeżenie albo postępowanie w sprawie dobrej reputacji, a przewoźnik ma czas, żeby zareagować.

Wpis porządkuje przyczyny cofnięcia licencji i zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, opisuje przebieg postępowania i skutki decyzji. Ostatnia część to lista obowiązków, których zaniedbanie najczęściej otwiera drogę do utraty uprawnień w małej firmie transportowej.

W skrócie:
  • Licencję wspólnotową cofa GITD, a zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika ten organ, który je wydał: starosta albo GITD.
  • Wygaśnięcie lub cofnięcie zezwolenia pociąga za sobą utratę licencji wspólnotowej, bo zezwolenie jest warunkiem jej posiadania.
  • Przy utracie zarządzającego, siedziby albo zdolności finansowej organ może dać do 6 miesięcy na naprawę sytuacji.
  • Bardzo poważne naruszenia mogą skończyć się czasowym cofnięciem części wypisów, a najpoważniejsze naruszenia otwierają postępowanie o utratę dobrej reputacji.
  • Po decyzji licencję i wypisy zwraca się w ciągu 14 dni, a po wszczęciu postępowania nie można się ich zrzec.
Podstawa prawna: rozporządzenie (WE) nr 1071/2009 (art. 3, 5, 13, 14), rozporządzenie (WE) nr 1072/2009 (art. 4, 7, 12, 14), rozporządzenie Komisji (UE) 2016/403; ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1490 ze zm.), art. 7, 7d, 14, 14a, 15a, 15b, 16, 16a, 90, 95a i załącznik nr 3. Stan prawny na 19.11.2026.

Kto cofa licencję i zezwolenie przewoźnika?

Przewoźnik wykonujący transport międzynarodowy ma dwa uprawnienia. Pierwszym jest zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, drugim licencja wspólnotowa. Zgodnie z art. 7 ustawy o transporcie drogowym licencję wspólnotową wydaje, zmienia i cofa Główny Inspektor Transportu Drogowego. Zezwoleniem zajmuje się starosta właściwy dla siedziby firmy, a GITD tylko wtedy, gdy przedsiębiorca złożył wniosek o zezwolenie razem z wnioskiem o licencję.

Oba uprawnienia są ze sobą powiązane. Art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1072/2009 wydaje licencję tylko firmie, która ma zezwolenie, a art. 16 ust. 2 pkt 5 ustawy przewiduje wygaśnięcie licencji wspólnotowej razem z wygaśnięciem zezwolenia. Utrata zezwolenia u starosty oznacza więc w praktyce koniec przewozów za granicę, nawet jeśli licencja wydana przez GITD formalnie jeszcze nie wygasła.

Każda z tych spraw kończy się decyzją administracyjną. Organ musi ją uzasadnić i wskazać w niej środki rehabilitacyjne, jeśli zezwolenie tylko zawiesza (art. 15 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009).

Utrata warunków dostępu do zawodu

Najczęstszą przyczyną cofnięcia jest to, że firma przestaje spełniać jeden z czterech wymogów z art. 3 rozporządzenia 1071/2009: rzeczywistej siedziby, dobrej reputacji, zdolności finansowej albo kompetencji zawodowych. Art. 90 ustawy opisuje, co robi organ, który stwierdzi taki brak podczas kontroli. Najpierw wzywa przedsiębiorcę do spełnienia wymogów w wyznaczonym terminie, a dopiero potem zawiesza lub cofa zezwolenie i cofa licencję wspólnotową.

Terminy na naprawę wyznacza art. 13 rozporządzenia 1071/2009. Organ nie musi ich dawać, ale w praktyce postępowanie zaczyna się od informacji o ryzyku niespełnienia wymogów.

Wymóg, który przestał być spełnionyTypowa sytuacja w małej firmieTermin na naprawę
Kompetencje zawodowe (zarządzający transportem)Zarządzający na umowę rozwiązał współpracę albo utracił dobrą reputacjędo 6 miesięcy, +3 przy śmierci lub chorobie
Rzeczywista i stała siedzibaFirma straciła lokal z dokumentami, bazę eksploatacyjną albo nie dysponuje żadnym pojazdemdo 6 miesięcy
Zdolność finansowaPolisa wygasła i nie została odnowiona, sprawozdanie nie pokrywa flotydo 6 miesięcy
Dobra reputacjaDecyzja o utracie dobrej reputacji po naruszeniach lub wyrokuzawieszenie zezwolenia do czasu środka rehabilitacyjnego

Źródło: art. 13 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, art. 7d i 90 ustawy o transporcie drogowym, stan na 19.11.2026.

W małych firmach najczęściej zawodzi zarządzający transportem. Jeśli certyfikat ma osoba z zewnątrz, odejście tej osoby oznacza brak kompetencji zawodowych od dnia rozwiązania umowy. Zmianę trzeba zgłosić organowi, a nową osobę znaleźć w terminie, który organ wyznaczy. Zasady powierzania tej funkcji opisuje wpis o zarządzającym transportem na umowę.

Wymóg siedziby obejmuje więcej niż adres w CEIDG. Art. 5 rozporządzenia 1071/2009 wymaga lokalu z oryginałami dokumentów, bazy eksploatacyjnej, co najmniej jednego pojazdu zarejestrowanego w Polsce oraz rzeczywistego i ciągłego prowadzenia działalności. Szczegóły dotyczące bazy zawiera wpis o bazie eksploatacyjnej przewoźnika.

Dobra reputacja i poważne naruszenia

Dobra reputacja dotyczy przedsiębiorcy, zarządzającego transportem i osób kierujących firmą. Art. 7d ustawy nakazuje wszcząć postępowanie w tej sprawie, gdy wobec nich zapadł prawomocny wyrok za przestępstwo z określonych dziedzin albo gdy wydano decyzję o karze za naruszenie zakwalifikowane w rozporządzeniu Komisji (UE) 2016/403 jako najpoważniejsze. Przy naruszeniach poważnych i bardzo poważnych postępowanie zaczyna się dopiero wtedy, gdy ich częstotliwość przekroczy próg z załącznika II do tego rozporządzenia. Postępowanie mogą też uruchomić mandaty nałożone na kierowców wykonujących przewozy dla firmy.

Wszczęcie postępowania nie przesądza wyniku. Przy ocenie organ bierze pod uwagę w szczególności:

  • liczbę naruszeń w stosunku do liczby kierowców i skali przewozów,
  • to, czy firma wdrożyła dyscyplinę pracy i procedury zapobiegające naruszeniom,
  • interes społeczny, na przykład wpływ zamknięcia firmy na lokalne bezrobocie,
  • opinię ogólnokrajowej organizacji przewoźników, do której firma należy co najmniej od 3 lat.

Jeżeli organ uzna utratę dobrej reputacji za proporcjonalną reakcję, wydaje decyzję stwierdzającą jej utratę i zawiesza zezwolenie do czasu zastosowania środka rehabilitacyjnego (art. 7d ust. 5 i 6 ustawy). Przewóz w okresie zawieszenia traktuje się jak przewóz bez zezwolenia, za który taryfikator przewiduje 12 000 zł kary. Utrata dobrej reputacji przez samego zarządzającego oznacza decyzję o jego niezdolności do kierowania operacjami transportowymi i obowiązek zwrotu certyfikatu (art. 16b ustawy).

Czasowe cofnięcie wypisów z licencji

Nie każde postępowanie dotyczy całej licencji. Art. 15a ustawy przewiduje stopniowane sankcje za bardzo poważne naruszenia, liczone na pojazd w skali roku według wzoru z załącznika II do rozporządzenia 2016/403. Trzy poważne naruszenia albo jedno bardzo poważne w przeliczeniu na pojazd na rok kończą się ostrzeżeniem od GITD. Drugie bardzo poważne naruszenie w ciągu roku od ostrzeżenia prowadzi do decyzji zależnej od liczby wypisów.

Liczba wypisów z licencjiSkutek drugiego bardzo poważnego naruszenia w ciągu roku od ostrzeżenia
1 wypiszawieszenie wydawania dodatkowych wypisów na 6 miesięcy
od 2 do 10 wypisówcofnięcie 1 wypisu na 3 miesiące i zawieszenie wydawania dodatkowych wypisów na 6 miesięcy
powyżej 10 wypisówcofnięcie 20% wypisów na 3 miesiące (zaokrąglenie w dół) i zawieszenie wydawania dodatkowych wypisów na 6 miesięcy
dowolnatrzecie bardzo poważne naruszenie w ciągu roku: postępowanie o utratę dobrej reputacji

Źródło: art. 15a i 15b ustawy o transporcie drogowym, stan na 19.11.2026.

Ostrzeżenie uznaje się za niebyłe po roku od stwierdzenia naruszenia, na podstawie którego je wydano. Cofnięte wypisy zwraca się bezpłatnie w ciągu 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Pojazd, dla którego wypis cofnięto, nie może przez ten czas wykonywać przewozów międzynarodowych.

Nieprawdziwe dane we wniosku i przekazanie licencji innej firmie

Art. 7 ust. 2 rozporządzenia 1072/2009 wymienia dwie przyczyny cofnięcia licencji wspólnotowej: utratę warunków jej wydania oraz podanie nieprawidłowych informacji we wniosku. Druga z nich obejmuje na przykład fikcyjną umowę najmu bazy, oświadczenie zarządzającego, który w rzeczywistości nie kieruje przewozami, albo wykaz pojazdów, którymi firma nie dysponuje.

Licencja wspólnotowa jest wydawana na nazwę przewoźnika i nie może być przenoszona na osobę trzecią, co wynika z jej wzoru w załączniku II do rozporządzenia 1072/2009. Udostępnienie wypisu innej firmie albo wożenie pod cudzą licencją narusza warunki jej wykonywania. Ta sama zasada dotyczy zarządzającego transportem: umowa, w której certyfikat jest jedynie „użyczony”, a jego posiadacz nie zarządza przewozami, nie spełnia wymogu art. 4 rozporządzenia 1071/2009.

Przestój w działalności a ryzyko cofnięcia

Ustawa wprost wiąże sześciomiesięczny przestój z cofnięciem licencji krajowych, takich jak licencja na przewóz osób samochodem osobowym (art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. d). Przy licencji wspólnotowej przestój jest ryzykowny z innego powodu: firma bez pojazdów, kierowców i działalności w siedzibie może nie spełniać wymogu rzeczywistej siedziby z art. 5 rozporządzenia 1071/2009.

Rozwiązaniem jest formalne zawieszenie wykonywania transportu na podstawie art. 14a ustawy. Przewoźnik może zawiesić działalność w całości albo w części łącznie na 36 miesięcy w każdych kolejnych 10 latach. W ciągu 14 dni od rozpoczęcia zawieszenia zawiadamia organ i zwraca wypisy, a przy zawieszeniu dłuższym niż 3 miesiące odzyskuje proporcjonalną część opłaty za licencję i wypisy. Formularz zawiadomienia udostępnia GITD na stronie o zawieszeniu wykonywania transportu.

Jak przebiega postępowanie i co dzieje się po decyzji?

Postępowanie w sprawie cofnięcia toczy się według Kodeksu postępowania administracyjnego. Przedsiębiorca jest jego stroną: może przeglądać akta, składać wyjaśnienia i dowody, na przykład nową umowę z zarządzającym albo aktualną polisę. Od decyzji GITD przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a od decyzji starosty odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego. Po wyczerpaniu tej drogi decyzję można zaskarżyć do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Po wszczęciu postępowania nie da się go zakończyć zrzeczeniem się uprawnienia, bo zakazuje tego art. 16 ust. 4 ustawy. Gdy decyzja stanie się ostateczna, obowiązują terminy z tabeli poniżej.

Obowiązek po cofnięciuTerminSkutek zaniedbania
Zwrot zezwolenia, licencji i wypisów organowi14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostatecznakara 1 000 zł (art. 95a ust. 1)
Zwrot certyfikatu przez zarządzającego uznanego za niezdolnego7 dni (art. 16b ust. 2); kara po 14 dniach od dnia, w którym decyzja stała się ostatecznakara 500 zł (art. 95a ust. 2)
Przechowywanie dokumentów i nośników danych, w tym z tachografów1 rok od zaprzestania transportu (art. 16a)kara 10 000 zł (lp. 1.7 załącznika nr 3)
Wstrzymanie przewozów międzynarodowychod dnia, w którym decyzja stała się ostatecznakara 12 000 zł (lp. 1.1a załącznika nr 3)

Źródło: ustawa o transporcie drogowym, art. 16, 16a, 95a i załącznik nr 3, stan na 19.11.2026.

Cofnięcie licencji wspólnotowej wpisuje się do krajowego rejestru elektronicznego. Zgodnie z art. 14 rozporządzenia 1072/2009 wpis pozostaje w bazie przez dwa lata od cofnięcia albo od końca okresu cofnięcia czasowego, a dane z rejestru są wymieniane między państwami członkowskimi.

Jak uniknąć cofnięcia licencji w małej firmie?

Większość przyczyn cofnięcia da się przewidzieć, bo wynikają z terminów, które przewoźnik zna z góry. Poniższe obowiązki należy wpisać do kalendarza firmy:

  1. Zgłaszanie zmian w ciągu 28 dni. Zmiana zarządzającego, siedziby, bazy, danych firmy czy taboru wymaga zgłoszenia organowi (art. 14 ustawy). Kara za każdą niezgłoszoną zmianę wynosi 800 zł.
  2. Coroczne oświadczenie do 31 marca. Art. 7a ust. 8 ustawy wymaga złożenia oświadczenia o liczbie zatrudnionych i informacji o średniej liczbie kierowców za poprzedni rok.
  3. Ciągła zdolność finansowa. Polisę albo gwarancję odnów przed końcem okresu ochrony i dokup ją przy każdym nowym pojeździe. Wypisy ponad liczbę pojazdów objętych zdolnością kosztują 500 zł za każdy. Kwoty i formy zabezpieczenia opisuje wpis o zdolności finansowej przewoźnika.
  4. Zastępstwo zarządzającego. Umowa z zarządzającym powinna przewidywać okres wypowiedzenia, który pozwoli znaleźć następcę przed odejściem obecnej osoby.
  5. Procedury czasu pracy. Regularne pobieranie danych z tachografów i analiza naruszeń to dowód, który organ bierze pod uwagę przy ocenie dobrej reputacji (art. 7d ust. 4 pkt 2 ustawy).
  6. Formalne zawieszenie zamiast przestoju. Planowana przerwa dłuższa niż kilka tygodni to sygnał, żeby rozważyć zawiadomienie z art. 14a.

Pilnujemy terminów przewoźnika, przygotowujemy zgłoszenia zmian w GITD i pomagamy uzupełnić braki, zanim organ wyznaczy termin na ich usunięcie. Zamów wycenę

Podsumowanie

GITD cofa licencję wspólnotową, gdy przewoźnik traci warunki jej wydania albo podał we wniosku nieprawdziwe dane, a licencja wygasa także razem z zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika. Utrata zarządzającego, siedziby albo zdolności finansowej zwykle nie kończy się natychmiastową decyzją, bo organ może dać do 6 miesięcy na naprawę. Bardzo poważne naruszenia prowadzą najpierw do ostrzeżenia i czasowego cofnięcia wypisów, a najpoważniejsze do postępowania o utratę dobrej reputacji. Po decyzji obowiązuje 14-dniowy termin zwrotu dokumentów i roczny obowiązek ich przechowywania. Pełną listę warunków, które trzeba utrzymać przez cały czas działalności, zawiera strona warunki i dokumenty.

Najczęściej zadawane pytania

Główny Inspektor Transportu Drogowego cofa licencję wspólnotową, gdy przewoźnik przestał spełniać warunki jej wydania albo podał we wniosku nieprawidłowe informacje (art. 7 ust. 2 rozporządzenia 1072/2009). W praktyce chodzi o utratę zezwolenia, zdolności finansowej, siedziby, zarządzającego transportem albo dobrej reputacji. Licencja wygasa także razem z wygaśnięciem zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika.

Art. 13 rozporządzenia 1071/2009 pozwala organowi wyznaczyć termin do 6 miesięcy na zatrudnienie nowego zarządzającego transportem, wykazanie rzeczywistej siedziby albo odbudowę zdolności finansowej. Przy śmierci lub chorobie zarządzającego termin można wydłużyć o 3 miesiące. Po bezskutecznym upływie terminu organ zawiesza albo cofa zezwolenie.

Nie. Art. 16 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym zabrania zrzeczenia się zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji po wszczęciu postępowania o ich cofnięcie. Postępowanie toczy się dalej, a cofnięcie licencji wspólnotowej wpisuje się do krajowego rejestru elektronicznego na dwa lata (art. 14 rozporządzenia 1072/2009).

Licencję i wypisy trzeba zwrócić organowi w ciągu 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Za spóźniony zwrot grozi kara 1 000 zł (art. 95a ustawy). Przez rok od zaprzestania przewozów przedsiębiorca nadal musi przechowywać dokumenty i nośniki danych, w tym dane z tachografów, i udostępniać je do kontroli.

Może, jeśli firma przestaje faktycznie prowadzić działalność z siedziby albo nie dysponuje żadnym pojazdem. Bezpieczniej jest formalnie zawiesić wykonywanie transportu na podstawie art. 14a ustawy: zawiadomić organ w ciągu 14 dni i oddać wypisy. Zawieszenie może trwać łącznie 36 miesięcy w każdych kolejnych 10 latach.

Szymon Mojsak

Szymon Mojsak ma certyfikat kompetencji zawodowych w transporcie drogowym rzeczy. Na co dzień automatyzuje procesy w firmach: jest współwłaścicielem RCPonline, systemu rejestracji czasu pracy, i prowadzi studio noraline.pl. W Poradniku przewoźnika opisuje przepisy o licencjach, zezwoleniach, zarządzaniu transportem i zdolności finansowej tak, żeby właściciel małej firmy transportowej wiedział, co musi zrobić i w jakim terminie.