Dobra reputacja jest jednym z czterech warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego, obok rzeczywistej siedziby, zdolności finansowej i kompetencji zawodowych. Przewoźnik wykazuje ją we wniosku o zezwolenie i musi ją zachować przez cały czas prowadzenia działalności. Utratę dobrej reputacji stwierdza organ w decyzji administracyjnej, a jej skutkiem jest zawieszenie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego.
Wpis wyjaśnia, kogo dotyczy wymóg dobrej reputacji, które wyroki i kary otwierają postępowanie, jak liczy się próg naruszeń i czym kończy się decyzja dla firmy oraz dla zarządzającego transportem. Ostatnie sekcje opisują środki rehabilitacyjne i działania, które w małej firmie transportowej obniżają ryzyko utraty uprawnień.
- Dobrą reputację ocenia się u przedsiębiorcy, osób kierujących firmą i zarządzającego transportem, także zarządzającego na umowę.
- Prawomocny wyrok za przestępstwo umyślne z listy w art. 5 ust. 2a ustawy oznacza obowiązkową decyzję o utracie dobrej reputacji.
- Przy karach za naruszenia postępowanie otwiera jedno najpoważniejsze naruszenie albo 3 bardzo poważne naruszenia na pojazd w ciągu roku; 3 poważne liczą się jak 1 bardzo poważne.
- Po decyzji zezwolenie zostaje zawieszone, a przewóz w tym czasie oznacza karę 12 000 zł jak za brak zezwolenia.
- Zarządzający transportem traci zdolność do kierowania przewozami i oddaje certyfikat w 7 dni; odzyskuje ją najwcześniej po roku.
Czym jest wymóg dobrej reputacji przewoźnika?
Art. 3 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 wymienia dobrą reputację jako jeden z warunków dostępu do zawodu przewoźnika drogowego. Art. 6 tego rozporządzenia zostawia państwom członkowskim określenie szczegółowych zasad, ale wskazuje minimalny zakres: dobrej reputacji nie mogą podważać wyroki ani sankcje za poważne naruszenia przepisów krajowych i unijnych, m.in. o czasie pracy kierowców, tachografach, masie pojazdów, kabotażu i delegowaniu pracowników.
Wymóg nie dotyczy wyłącznie firmy jako podmiotu. Ustawa o transporcie drogowym w art. 7d ust. 1 wymienia osoby, których postępowanie bierze się pod uwagę:
- osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą,
- członków zarządu spółki kapitałowej oraz osoby zarządzające spółką jawną, komandytową lub komandytowo-akcyjną,
- zarządzającego transportem zatrudnionego w firmie,
- osobę fizyczną, która kieruje przewozami na podstawie umowy z art. 7c ustawy, czyli zarządzającego na umowę.
W jednoosobowej firmie transportowej właściciel bywa jednocześnie zarządzającym transportem. Utrata dobrej reputacji przez tę osobę uderza wtedy w oba wymogi naraz: dobrą reputację przedsiębiorcy i kompetencje zawodowe. Spełnienie wymogu wykazuje się już we wniosku o zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika, składając zaświadczenia o niekaralności i oświadczenia wymienionych osób.
Jakie wyroki odbierają dobrą reputację?
Art. 5 ust. 2a ustawy wylicza przestępstwa, których popełnienie podważa dobrą reputację. Chodzi wyłącznie o przestępstwa umyślne, a lista obejmuje m.in.:
- przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji z art. 173–175 i 178–180 Kodeksu karnego,
- handel ludźmi (art. 189a Kodeksu karnego) i przestępstwa przeciwko prawom pracownika (art. 218–221),
- przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu (art. 296–306 i 308 Kodeksu karnego),
- przestępstwa z Kodeksu spółek handlowych, Prawa upadłościowego i Prawa restrukturyzacyjnego,
- wskazane przestępstwa z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i z Kodeksu karnego skarbowego, m.in. uchylanie się od opodatkowania.
Zgodnie z art. 5 ust. 2b ustawy ten sam skutek ma skazanie za granicą za czyn, który odpowiada znamionom przestępstwa z tej listy. Przy wyroku sądu organ nie ocenia proporcjonalności. Art. 7d ust. 2 ustawy nakazuje mu po przeprowadzeniu postępowania wydać decyzję stwierdzającą utratę dobrej reputacji. Dlatego przed powołaniem nowego członka zarządu albo zawarciem umowy z zarządzającym transportem warto sprawdzić jego zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego.
Które naruszenia z kontroli liczą się do oceny reputacji?
Druga ścieżka prowadzi przez kary za naruszenia stwierdzone podczas kontroli drogowych i kontroli w przedsiębiorstwie. Rozporządzenie Komisji (UE) 2016/403 dzieli je na trzy kategorie: poważne (PN), bardzo poważne (BPN) i najpoważniejsze (NN). Kategorię każdego naruszenia podaje czwarta kolumna załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, czyli taryfikatora kar. Przykłady z praktyki małej firmy zawiera tabela.
| Naruszenie (lp. załącznika nr 3) | Kara | Kategoria |
|---|---|---|
| Przekroczenie dziennego czasu jazdy 9 h o czas od 1 do mniej niż 2 godzin (5.1 pkt 2) | 150 zł | PN |
| Przekroczenie dziennego czasu jazdy 9 h za każdą rozpoczętą godzinę od 2 godzin (5.1 pkt 3) | 200 zł | BPN |
| Uzależnienie wynagrodzenia kierowcy od liczby przejechanych kilometrów lub ilości przewożonych rzeczy (1.8) | 8 000 zł | BPN |
| Fałszowanie ewidencji czasu pracy albo odmowa jej udostępnienia (5.21) | 8 000 zł | BPN |
| Przewóz bez wymaganej licencji wspólnotowej (1.1a) | 12 000 zł | NN |
| Przewóz pojazdem bez wymaganego tachografu z homologacją (6.1.1) | 10 000 zł | NN |
| Jazda na karcie kierowcy, która nie jest własną kartą kierowcy (6.3.3) | 3 000 zł | NN |
Źródło: załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1490 ze zm.), kolumna 4, stan na 20.11.2026.
Wysokość kary nie mówi wiele o wadze naruszenia dla reputacji. Kilkusetzłotowa kara za przekroczenie czasu jazdy może być naruszeniem bardzo poważnym, a jej powtarzanie w skali floty liczy się do progu opisanego niżej. Najpoważniejsze naruszenia wymienia też załącznik IV do rozporządzenia 1071/2009, m.in. przekroczenie dziennego czasu jazdy o co najmniej 50%, manipulowanie tachografem i przeciążenie pojazdu powyżej 12 t o co najmniej 20%.
Jak liczy się próg naruszeń na pojazd?
Art. 7d ust. 1 pkt 2 ustawy przewiduje dwa rodzaje sytuacji. Jedna wykonalna decyzja o karze za naruszenie najpoważniejsze wystarcza do wszczęcia postępowania. Przy naruszeniach poważnych i bardzo poważnych postępowanie zaczyna się dopiero wtedy, gdy ich częstotliwość przekroczy próg z załącznika II do rozporządzenia 2016/403.
Od 2022 r. próg liczy się na pojazd, a nie na kierowcę. Zmianę wprowadziło rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2022/694, które dostosowało wzór do pakietu mobilności. Liczbę naruszeń danej kategorii z okresu co najmniej roku dzieli się przez średnią liczbę pojazdów używanych w tym czasie.
| Częstotliwość naruszeń | Skutek według załącznika II do rozporządzenia 2016/403 | Przykład dla firmy z 4 pojazdami |
|---|---|---|
| 3 poważne naruszenia na pojazd w ciągu roku | liczą się jak 1 bardzo poważne naruszenie | 12 poważnych naruszeń w roku |
| 3 bardzo poważne naruszenia na pojazd w ciągu roku | uruchomienie krajowej procedury oceny dobrej reputacji | 12 bardzo poważnych naruszeń w roku |
| 1 najpoważniejsze naruszenie | wszczęcie postępowania bez liczenia progu (art. 7d ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy) | jedna decyzja o karze, np. za brak tachografu |
Źródło: załącznik II do rozporządzenia (UE) 2016/403 w brzmieniu rozporządzenia (UE) 2022/694, art. 7d ustawy o transporcie drogowym, stan na 20.11.2026.
Do progu liczą się nie tylko kary nałożone na firmę. Art. 7d ust. 1a ustawy obejmuje mandaty karne nałożone na kierowców wykonujących przewozy dla przewoźnika, a ust. 1 pkt 2 lit. c sankcje nałożone w innych państwach UE i EFTA. Dane o poważnych naruszeniach gromadzi ewidencja w Krajowym Rejestrze Elektronicznym Przedsiębiorców Transportu Drogowego, a GITD przekazuje je staroście, gdy liczba naruszeń może prowadzić do wszczęcia postępowania (art. 82j ust. 3b ustawy).
Niezależnie od tej procedury działa ścieżka z art. 15a ustawy: ostrzeżenie od GITD, czasowe cofnięcie wypisów z licencji, a przy trzecim bardzo poważnym naruszeniu w ciągu roku od ostrzeżenia postępowanie w sprawie dobrej reputacji. Opisuje ją wpis o cofnięciu licencji transportowej.
Jak przebiega postępowanie w sprawie dobrej reputacji?
Postępowanie prowadzi organ, który wydał zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego: starosta właściwy dla siedziby firmy albo Główny Inspektor Transportu Drogowego, jeśli zezwolenie zostało wydane razem z licencją wspólnotową (art. 7 ust. 2 ustawy). Po wszczęciu postępowania z powodu naruszeń organ sprawdza sposób i warunki wykonywania przewozów (art. 7d ust. 3). Art. 6 ust. 2 rozporządzenia 1071/2009 przewiduje w odpowiednich przypadkach kontrolę na miejscu w lokalach przedsiębiorstwa.
Przewoźnik i zarządzający transportem mają prawo złożyć uwagi i wyjaśnienia. Przy ocenie organ bierze pod uwagę w szczególności:
- czy liczba naruszeń jest nieznaczna w stosunku do liczby kierowców i skali przewozów,
- czy w firmie wdrożono dyscyplinę pracy i procedury, które zapobiegają naruszeniom,
- interes społeczny, np. wpływ zamknięcia firmy na bezrobocie w gminie lub regionie,
- opinię ogólnokrajowej organizacji przewoźników, która działa co najmniej 3 lata i do której przedsiębiorca należy.
Postępowanie kończy jedna z dwóch decyzji (art. 7d ust. 5). Jeśli utrata dobrej reputacji byłaby reakcją proporcjonalną do naruszeń, organ stwierdza jej utratę. W przeciwnym razie stwierdza, że dobra reputacja pozostaje nienaruszona, a uzasadnienie tej decyzji trafia do rejestru krajowego. Od decyzji starosty przysługuje odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego, a od decyzji GITD wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Skutki utraty dobrej reputacji dla przewoźnika
Decyzja stwierdzająca utratę dobrej reputacji oznacza, że wymóg nie jest spełniony, a organ zawiesza zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego do czasu zastosowania środka rehabilitacyjnego (art. 7d ust. 6 ustawy). Według art. 7d ust. 7 wykonywanie przewozów przy zawieszonym zezwoleniu jest równoznaczne z przewozem bez zezwolenia. Lp. 1.1 załącznika nr 3 przewiduje za to karę 12 000 zł.
Zawieszenie zezwolenia zatrzymuje też przewozy międzynarodowe. Licencja wspólnotowa przysługuje wyłącznie firmie z zezwoleniem (art. 5a ust. 2 ustawy), a status zezwolenia i licencji jest jawny w rejestrze KREPTD. Zleceniodawcy i spedytorzy mogą więc sprawdzić, że przewoźnik nie ma aktywnych uprawnień.
Skutki dla zarządzającego transportem
Gdy dobrą reputację traci zarządzający transportem, organ, który wydał zezwolenie, stwierdza w decyzji jego niezdolność do kierowania operacjami transportowymi (art. 16b ust. 1 ustawy). Zarządzający ma 7 dni na zwrot certyfikatu kompetencji zawodowych. Jeśli nie odda go w ciągu 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, grozi mu kara 500 zł (art. 95a ust. 2). Jego dane trafiają do ewidencji osób uznanych za niezdolne do kierowania operacjami transportowymi w rejestrze KREPTD.
Dla przewoźnika oznacza to utratę wymogu kompetencji zawodowych. Firma musi wyznaczyć nowego zarządzającego, a organ może dać na to do 6 miesięcy (art. 13 rozporządzenia 1071/2009). Zasady powołania osoby z zewnątrz, w tym limit 4 przedsiębiorców i 50 pojazdów, opisuje wpis o zarządzającym transportem na umowę, a usługę obsługi tej funkcji strona zarządzający transportem.
Zdolność do kierowania przewozami można odzyskać na wniosek, ale nie wcześniej niż po roku od jej utraty i dopiero po zastosowaniu środka rehabilitacyjnego (art. 16b ust. 4 ustawy). Art. 16b ust. 4a dodaje warunek: ukończenie co najmniej trzymiesięcznego szkolenia w ośrodku szkolenia albo zdanie egzaminu pisemnego z zakresu części I załącznika I do rozporządzenia 1071/2009. Przebieg egzaminu opisuje wpis o egzaminie na certyfikat kompetencji zawodowych. Po przywróceniu zdolności organ zwraca certyfikat z urzędu.
Kiedy dobra reputacja wraca? Środki rehabilitacyjne
Zezwolenie pozostaje zawieszone do czasu zastosowania środka rehabilitacyjnego. Art. 7e ustawy określa, co nim jest. Moment powrotu zależy od podstawy, na której organ stwierdził utratę dobrej reputacji.
| Podstawa utraty dobrej reputacji | Środek rehabilitacyjny | Przepis |
|---|---|---|
| Wyrok za przestępstwo z art. 5 ust. 2a ustawy, także za granicą | zatarcie skazania | art. 7e pkt 1–3 |
| Wyrok za wykroczenie stanowiące poważne naruszenie | zatarcie skazania | art. 7e pkt 4 |
| Mandat karny za poważne naruszenie | upływ roku od dnia nałożenia grzywny | art. 7e pkt 5 |
| Kara pieniężna z decyzji administracyjnej za poważne lub najpoważniejsze naruszenie | kara staje się niebyła po roku od dnia wykonania decyzji | art. 7e pkt 6 i art. 94b |
| Kara orzeczona w innym państwie UE lub EFTA | upływ roku od dnia jej prawomocnego orzeczenia lub nałożenia | art. 7e pkt 7 |
Źródło: art. 7e i 94b ustawy o transporcie drogowym, stan na 20.11.2026.
Przy karach administracyjnych roczny okres liczy się od wykonania decyzji, a nie od dnia kontroli. Kara zapłacona z opóźnieniem przesuwa więc moment, w którym przestaje się liczyć. Pozostałe kary z taryfikatora uważa się za niebyłe dopiero po 2 latach od wykonania decyzji (art. 94a).
Jak chronić dobrą reputację w małej firmie transportowej?
W firmie z kilkoma pojazdami próg naruszeń osiąga się szybciej, niż wynika to z intuicji, bo dzieli się je przez niewielką liczbę aut. Jednocześnie art. 7d ust. 4 ustawy każe organowi uwzględnić, czy firma ma procedury zapobiegające naruszeniom. Te same działania obniżają liczbę kar i są dowodem w postępowaniu:
- Regularna analiza danych z tachografów. Pobieranie danych i przegląd naruszeń pozwala reagować, zanim zrobi to inspektor. Obowiązki dla busów opisuje wpis o tachografie w busie do 3,5 t.
- Pisemne polecenia dla kierowców. Instrukcje dotyczące czasu jazdy, przerw i odpoczynku oraz potwierdzenie ich odbioru dokumentują organizację pracy wymaganą przez art. 10 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Brak takiej organizacji rozporządzenie 2016/403 wymienia wśród naruszeń, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji.
- Wynagrodzenie niezależne od kilometrów. Premia za przejechany dystans albo ilość ładunku to osobne bardzo poważne naruszenie, karane kwotą 8 000 zł.
- Rejestr mandatów kierowców. Mandaty nałożone na kierowców liczą się do oceny przewoźnika, dlatego firma powinna o nich wiedzieć i wyciągać wnioski dyscyplinarne.
- Kontrola niekaralności przed powołaniem. Zaświadczenie z KRK nowego członka zarządu albo zarządzającego chroni przed decyzją, w której organ nie ocenia proporcjonalności.
- Szybkie opłacanie kar. Roczny okres z art. 94b biegnie od wykonania decyzji.
Przygotowujemy procedury czasu pracy, pomagamy w odpowiedzi na wszczęcie postępowania i w znalezieniu nowego zarządzającego transportem, gdy obecny utraci zdolność do kierowania przewozami. Zamów wycenę
Podsumowanie
Dobrą reputację przewoźnik musi utrzymywać przez cały czas działalności, a ocenia się ją u właściciela, osób kierujących spółką i zarządzającego transportem. Prawomocny wyrok za przestępstwo umyślne z listy w art. 5 ust. 2a ustawy prowadzi do utraty reputacji bez oceny proporcjonalności. Kary za naruszenia otwierają postępowanie po jednym naruszeniu najpoważniejszym albo po przekroczeniu progu 3 bardzo poważnych naruszeń na pojazd w roku, a wtedy organ waży skalę firmy i jej procedury. Skutkiem decyzji jest zawieszenie zezwolenia i licencji wspólnotowej, a dla zarządzającego utrata zdolności do kierowania przewozami na co najmniej rok. Pełną listę warunków, które trzeba spełniać przez cały okres działalności, zawiera strona warunki i dokumenty.
Najczęściej zadawane pytania
Przewoźnik traci dobrą reputację po prawomocnym skazaniu jego właściciela, członka zarządu albo zarządzającego transportem za przestępstwo umyślne z listy w art. 5 ust. 2a ustawy o transporcie drogowym. Drugą drogą są kary za naruszenia: jedno najpoważniejsze naruszenie albo poważne i bardzo poważne naruszenia powyżej progu z rozporządzenia 2016/403. Wtedy organ ocenia jednak, czy utrata reputacji jest proporcjonalna.
Załącznik II do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 ustala, że trzy poważne naruszenia na pojazd w ciągu roku liczy się jak jedno bardzo poważne, a trzy bardzo poważne naruszenia na pojazd w ciągu roku uruchamiają krajową procedurę oceny dobrej reputacji. Liczbę naruszeń dzieli się przez średnią liczbę pojazdów używanych w roku. Najpoważniejsze naruszenie otwiera postępowanie samo, bez liczenia progu.
Organ, który wydał zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, zawiesza je do czasu zastosowania środka rehabilitacyjnego (art. 7d ust. 6 ustawy o transporcie drogowym). Przewóz w okresie zawieszenia jest traktowany jak przewóz bez zezwolenia, za który taryfikator przewiduje karę 12 000 zł. Bez ważnego zezwolenia firma nie może też korzystać z licencji wspólnotowej.
Tak. Zarządzający uznany za niezdolnego do kierowania operacjami transportowymi składa wniosek o przywrócenie zdolności. Organ może ją przywrócić najwcześniej po roku od jej utraty, po zastosowaniu środka rehabilitacyjnego, na przykład zatarciu skazania. Warunkiem jest też ukończenie co najmniej trzymiesięcznego szkolenia albo zdanie egzaminu pisemnego (art. 16b ust. 4 i 4a ustawy).
Tak. Art. 7d ust. 1a ustawy o transporcie drogowym nakazuje wszcząć postępowanie wobec przewoźnika także wtedy, gdy kierowcy wykonującemu dla niego przewóz prawomocnie nałożono mandat za najpoważniejsze naruszenie albo za poważne i bardzo poważne naruszenia przekraczające próg częstotliwości. Mandat przestaje się liczyć po upływie roku od dnia nałożenia grzywny.
Szymon Mojsak ma certyfikat kompetencji zawodowych w transporcie drogowym rzeczy. Na co dzień automatyzuje procesy w firmach: jest współwłaścicielem RCPonline, systemu rejestracji czasu pracy, i prowadzi studio noraline.pl. W Poradniku przewoźnika opisuje przepisy o licencjach, zezwoleniach, zarządzaniu transportem i zdolności finansowej tak, żeby właściciel małej firmy transportowej wiedział, co musi zrobić i w jakim terminie.
